Anécdota del corredor de Maratón

Μετὰ τὴν ἐν Μαραθῶνι μάχην ὁ στρατηγὸς τῶν δρομέων τὸν τάχιστον ἔπεμψεν Ἀθήναζε, ἵνα τὴν νίκην ἀγγέλλοι. Ὁ δὲ κατὰ κράτος σπεύδων διακοσίων καὶ τριάκοντα καὶ ἑπτὰ σταδίων ὁδὸν ἐν βραχυτάτῳ ἐτέλεσε. Ἀφικόμενος δέ εἰς τὴν ἀγορὰν ἓν μόνον εἶπε· "Νενικήκαμεν". Εἶτα δὲ εὐθὺς ἔπεσεν καὶ μετὰ μικρὸν ἐξέπνευσεν. Οἱ δὲ πολῖται τὸν τετελευτηκότα ἔθαψαν δημοσίᾳ.

Abrir diccionario Griego I

Comentario sintáctico

  • τῶν δρομέων Genitivo partitivo.
  • ἀγγέλλοι Optativo oblicuo.
  • ἐν βραχυτάτῳ Entiéndase valor temporal.
  • μόνον Predicativo de ἕν.
  • μετὰ μικρὸν Entiéndase valor temporal.
  • τὸν τετελευτηκότα Participio sustantivado.

Comentario morfológico

  • τάχιστον acus. sing. masc. superlativo de ταχύς ταχεῖα ταχύ. *τάχ-ιστ-ο-ν (raíz + sufijo de superlativo + voc. tem./des.).
  • ἔπεμψεν 3ª sing. aoristo act. ind. de πέμπω. *ἔ-πεμπ-σ-ε-Ø-ν (aumento + raíz + morf. temp. + vocal + des. cero + eufónica) > ἔπεμψεν (labial + sigma > ψ).
  • Ἀθήναζε forma adverbializada y fosilizada para indicar dirección a Atenas. *Ἀθήνασ-δε > Ἀθήναζε (sigma + dental sonora > ζ).
  • ἀγγέλλοι 3ª sing. pres. opt. act. de ἀγγέλλω. *ἀγγελ-y-ο-ι-Ø (raíz + sufijo yod del tema de presente + voc. tem. + morf. modal + des. cero) > ἀγγέλλοι (asimilación λy > λλ).
  • σπεύδων nom. sing. masc. part. pres. act. σπεύδω. *σπεύδ-ο-ντ (raíz + voc. tem. + morf. mod.) > σπεύδων (alargamiento ο > ω por nominativo; caída oclusiva final).
  • βραχυτάτῳ dat. sing. neutro superlativo de βραχύς βραχεῖα βραχύ. *βραχυ-τάτ-ῳ (raíz + sufijo superlativo + voc.tem./des.).
  • ἐτέλεσε 3ª sing. aor. act. ind. de τελέω. *ἐ-τέλε-σε-Ø (aumento + raíz + morf. tem. con vocal + des. cero). Hay que notar que se trata de un verbo contracto pero no se alarga la vocal final del tema al contacto con el morfema consonántico de tiempo.
  • ἀφικόμενος nom. sing. masc. part. aoristo medio de ἀφικνέομαι. Es un aoristo radical temático. *ἀπο-ἱκ-ό-μεν-ος (preverbio + raíz + voc. tem. + morf. modal + voc.tem./des.) > ἀπ-ἱκόμενος (caída de vocal final del preverbio ante vocal inicial del verbo) >  ἀφικόμενος (asimilación de la aspiración del espíritu por parte de la oclusiva labial sorda: π + espíritu áspero > φ).
  • εἶπε 3ª sing. aoristo radical temático de λέγω. Es un aoristo reduplicado. ε-Fε-Fπ-ε-Ø (aumento + reduplicación + raíz + vocal temática + des. cero) > ε-Fε-ιπ-ε (disimilación entre digammas en la secuencia F-F > F-ι) > εειπε (caída de digamma intervocálica) > εἶπεν (contracción).
  • νενικήκαμεν 1ª plur. pret. perfecto ind. act. νικάω. *νε-νικα-κα-μεν (preverbio + raíz + morf. temp. + des.) > νενικήκαμεν (alargamiento vocal final verbo contracto al contacto con morfema consonántico).
  • ἔπεσεν 3ª sing. aoristo radical temático, act. ind. de πίπτω. * ἔ-πετ-σ-ε-Ø-ν (aumento + raíz propia del aoristo + morf. temp. + vocal + des. cero + eufónica) > ἔπεσεν (caída de dental ante sigma).
  • ἐξέπνευσεν 3ª sing. aoristo act. ind. ἐκπνεύω. * ἐκ-ε-πνευ-σ-ε-Ø-ν (preverbio + aumento + raíz + morf. temp. + vocal + des. cero + eufónica) > ἐξέπνευσεν (ἐκ + vocal > ἐξ).
  • τετελευτηκότα acus. sing. masc. participio perf. act. τελευτάω. * τε-τελευτα-κ-οτ-ν (preverbio + raíz + morf. temp. + sufijo part. perfecto activo + des.) > τελετευτηκότα (alargamiento α > η vocal final verbo contracto al contacto con morfema consonántico; vocalización ν entre consonante y final de palabra).
  • ἔθαψαν 3ª plur. aor. act. ind. θάπτω. *ἔ-θαπ-σαν (aumento + raíz + des.) > ἔθαψαν (labial + sigma > ψ).

Etimologías

  • μετά metabolismo, metáfora, metafísica.
  • μάχην tauromaquia.
  • στρατηγός estratego, estrategia, estratagema.
  • δρομέων hipódromo.
  • τάχιστον taquímetro, taquicardia, tacógrafo.
  • ἀγγέλλοι ángel, angelical, Angélico.
  • κράτος aristocracia, tecnocracia, oligocracia, democracia.
  • σταδίων estadio.
  • βραχυτάτῳ braquilogía.
  • ἀγοράν Ágora, agorafobia.
  • μόνον monóxido, monolito, monotongar, monismo.
  • νενικήκαμεν Anicento.
  • μικρόν microbio, microscopio, micra.
  • ἐξέπνευσεν neumático, neumólogo, neumonía.
  • πολῖται policia, política, político.
  • δημοσίᾳ democracia, demografía.